S hy sinh ca Isaac

Câu chuyện Thiên Chúa yêu cầu Abraham hy sinh người con trai Isaac của ông là một câu chuyện lạ. Trên thực tế, đây là một câu chuyện gây sốc. Điều làm cho chúng ta cảm thấy rắc rối nhất là h́nh ảnh Thiên Chúa t́nh cờ bắt gặp.

Tuy nhiên, chúng ta phải cố gắng hiểu được ư nghĩa mà câu chuyện muốn chuyển tải. Câu chuyện này dạy cho chúng ta một điều ǵ đó rất quan trọng, và là một câu chuyện rất hay, đưa ra một hướng trái ngược với điều mà nó hy vọng để lại cho người nghe, bắt đầu bằng cách dường như muốn nói rằng Thiên Chúa chấp nhận sự hy sinh của con người, và thậm chí có khi Người c̣n đ̣i hỏi sự hy sinh đó nữa. Nhưng đối tượng của câu chuyện là nhằm chỉ ra một điều trái ngược hẳn lại. Đó là cố gắng chỉ ra cho chúng ta rằng trên thực tế, sự hy sinh của con người trái với ư muốn của Thiên Chúa.

Và câu chuyện đă kể lại về điều này một cách rất thú vị. Dường như yêu cầu của Thiên Chúa đối với Abraham là quá tàn bạo và bất công, đến nỗi làm cho chúng ta muốn kêu lên “Hăy ngưng lại đi! Điều này sai trái. Điều này khủng khiếp!”. Chúng ta phải suy xét lại ư tưởng ông già Abraham bị Thiên Chúa đ̣i hỏi phải hy sinh người con trai Isaac của ông. Cảm giác khiếp sợ của chúng ta được nâng lên, nhờ gánh nặng của niềm hy vọng đặc biệt mà Isaac đă được mang trên vai – làm trọn lời hứa rằng Abraham sẽ có vô số con cháu.

Mục đích của câu chuyện là khơi gợi lên nỗi khiếp sợ về ư tưởng rằng Thiên Chúa đ̣i hỏi con người phải hy sinh. Sống giữa những người Canaan vốn là những người thực hành hy tế theo kiểu nhân loại, nên bằng cách này hoặc cách khác, Abraham đă có ư nghĩ rằng Thiên Chúa đang đ̣i hỏi nơi ông hành động hy sinh này. Nhưng Thiên Chúa đă chỉ ra cho ông cách thế khác. Câu chuyện này có ư muốn đặt dấu chấm hết cho sự hy sinh của con người đối với Thiên Chúa.

Tại sao Thiên Chúa lại muốn thử Abraham? Để cho cả thế giới biết rằng nếu có người nào đó nói với chúng ta “ Nhân danh Thiên Chúa, tôi phạm tội giết người”, th́ chúng ta sẽ biết rằng người đó nói dối. Đó là ư kiến nhất trí của truyền thống Do thái Chính thống. Thật đáng buồn, việc giết người nhân danh Thiên Chúa đă được thực hiện một cách phổ biến qua nhiều thời đại. Ngay cả trong thời đại của chúng ta, vẫn có những kẻ giết người v́ niềm tin tôn giáo, và họ nghĩ rằng làm như thế là họ đang tôn vinh Thiên Chúa. Tháng 10 năm 1995, Yigal Amir, một tín đồ Do thái Chính thống, đă bắn chết Yitzhak Rabin. Thỉnh thoảng, những người Palestine mang bom tự sát đánh lại người Israel, giết chết đàn ông, phụ nữ, trẻ con vô tội, đều là những tín đồ Hồi giáo chính thống. Năm 1994, Paul Hill, kẻ đă giết chết một bác sĩ và người cận vệ của ông bên ngoài một dưỡng đường phụ sản, là một cựu linh mục thuộc Giáo hội Trưởng lăo ở Scotland. Đây chỉ là một ví dụ. Thiên Chúa không muốn lấy điều ác đáp trả lại điều ác, lấy đau khổ đáp trả lại đau khổ, lấy mạng đền mạng. Các trang lịch sử nhuộm tràn đầy máu do những người tự cho ḿnh là “kẻ báo thù của Thiên Chúa”. Những vua chúa và nguyên thủ các quốc gia đă giết chết người, đ̣i hỏi uy quyền và ân sủng của Thiên Chúa cho những hành động đen tối của họ.

Câu chuyện trên chứng tỏ rơ ràng về chiều sâu nơi ḷng tin của Abraham.. Ông được chuẩn bị để hy sinh điều quí giá nhất của ông. Ḷng tin ngoại hạng của ông đă được trọng thưởng một cách đặc biệt. Không có ǵ đáng thắc mắc, khi chúng ta gọi ông là “cha của những kẻ tin”.

Câu chuyện trên lên án tư tưởng tôn vinh Thiên Chúa bằng cách cướp đi một mạng sống. Nhưng Đức Giêsu đề cập đến một điều ǵ đó mang tính cách thách đố hơn nhiều: đó là tư tưởng tôn vinh Thiên Chúa bằng cách tự cống hiến chính cuộc đời của ḿnh, để phục vụ Thiên Chúa và người khác. Người đă đưa ra một gương mẫu nơi chính bản thân Người. Thiên Chúa không hề đ̣i hỏi nơi Đức Giêsu mạng sống của Người. Nhưng Đức Giêsu đă tự hiến thân ḿnh một cách tự do, trong việc phục vụ Thiên Chúa và người khác. “Cống hiến chính cuộc đời của ḿnh” không nhất thiết là phải chịu chết. Điều này có nghĩa là sống v́ người khác.