MỜI GỌI TỪ BỎ
Hoạt cảnh hoàn toàn thay
đổi. Cuộc hành tŕnh tiếp tục. Các địch thủ tạm khuất dạng
một chốc lát; nói với đám đông người
cùng đi đường với Ngài, Chúa Giêsu dạy cho
họ một bài giáo lư về điều kiện phải
có để làm người môn đệ. Những
lời dạy của Ngài tương phản với
dụ ngôn ở trên, bởi v́ chúng nêu lên trước
một đề tài lúc đó được hiểu
ngầm: những ai đón nhận lời mời đi vào
Vương Quốc phải tuân thủ một số
đ̣i hỏi.
Giáo huấn được
mở đầu bằng hai lời liệt kê những
điều kiện để trở thành môn đệ;
thực thế, đến với Chúa Giêsu chưa
đủ (cc.26-27). Điều thứ nhất
đ̣i hỏi người ta ghét gia đ́nh và cả
đến mạng sống ḿnh nữa (c.26). Chắc
hẳn trong Do Thái giáo có nhiều trường hợp
những người đă cưới vợ bỏ
tất cả để theo phục
vụ một ông thầy và học hỏi Lề Luật
với ông, mà một trong những việc phục vụ là
đi theo Thầy khắp nơi (x. đă có Êlisê đi theo
và phục vụ Êlia, 1V 19-21). Tính cách
độc đáo của lời Tin Mừng gồm có hai
điểm. Trước hết, với một ngôn
ngữ triệt để (“ghét”) người ta
được yêu cầu phải từ bỏ, theo
gương Chúa Giêsu (8,19-21; 11,27-28),
mọi quyến luyến với gia đ́nh là thứ gây
cản trở (trường hợp người vợ
mới cưới, x. 14,20). Mọi liên hệ
hoàn toàn chính đáng này cũng như t́nh yêu hợp lư
đối với chính mạng sống ḿnh, không
được chiếm chỗ ưu tiên. Điều
mới mẻ thứ hai: rời bỏ gia đ́nh không có
mục đích là học luật nhưng để gắn
bó với chính bản thân Chúa Giêsu và theo
Ngài lên Giêrusalem để chia sẻ số mệnh của
Ngài. Chỉ là môn đệ đích thực những ai có
khả năng có được quyết định
triệt để và khó khăn này: loại bỏ tất
cả những ǵ ngăn cản họ bắt chước
Chúa Kitô. Tiếp theo đó là giáo huấn
về con đường khổ giá, giáo huấn này
đưa ra hai điều kiện: vác thập giá ḿnh và
đi theo Chúa Giêsu. Như trong giáo huấn song song ở 9,23, có một ám chỉ đến cách
thức mà Chúa Giêsu sẽ phải chết. Không
có một chỗ nào khác trong Luca, Chúa Giêsu nói về việc
Ngài bị đóng đinh.
Hai dụ ngôn, được gắn liền
với những ǵ đi trước bằng một từ
kiên quyết”quả thế”, mời gọi suy nghĩ
một cách nghiêm chỉnh: không có vấn đề dấn
thân một cách nhẹ dạ theo Chúa Giêsu hay làm việc
nửa vời, phải đảm bảo có thể
tiếp tục công tŕnh cho đến hoàn thành (cc.28-32). Các
h́nh ảnh rút từ cùng môt lĩnh vực: vấn
đề về xây cất (một cây tháp) và về lực
lượng vũ trang; trở thành môn đệ cũng
gần như gia nhập một đạo binh trong
thời chiến…
Khi nói về việc áp dụng dụ ngôn, có
một lời giáo huấn đưa ra một điều
kiện mới rất được Luca yêu thích:
người môn đệ phải từ bỏ hết
những ǵ ḿnh có (cc.26.27.33). Ai không quyết định
từ bỏ mọi sự, kể cả chính mạng
sống ḿnh, sẽ thất bại một cách nhục nhă.
Tính toán đến tài nguyên và sức lực
của ḿnh chính là, một cách nghịch lư, vất bỏ
tất cả những ǵ gây trở ngại.
Bài diễn từ kết
thúc bằng một câu châm ngôn b́nh dân (cc.34-35). Trong thời thượng
cổ muối vừa được dùng để bảo
tồn thức ăn vừa là gia
vị. V́ có thể giữ thức ăn khỏi bị
hư thối, nó tượng trưng cho sự bền
vững; bởi vậy nó rất cần thiết cho
việc hy tế (Lv 2,13). Ở Palestin
người ta thường dùng muối có phẩm chất
kém, pha trộn nhiều tạp chất,
nên nó thường bị mất mặn đi sau một
thời gian. Mà muối, dùng để ướp thức
ăn cũng như của lễ chẳng hạn, th́ chính
nó không thể được ướp bằng thứ
muối nào nữa, nếu nó mất khả năng
ướp măn th́ chẳng có muối nào làm nó mặn
lại được. Vậy mà, giáo huấn
về muối này lại được nói ở phần
cuối của một bài giáo lư về điều kiện
phải có của người môn đệ. Do bởi
ư nghĩa kép của từ