Trước hết chúng ta
minh định danh từ để tránh hiểu lầm. Đức Kitô không bao
giờ phán rằng muốn theo Chúa
phải ghét cha ghét mẹ …… Ở đây là
một sự sắp hạng, quan hệ t́nh cảm thông
thường phải đặt sau quan hệ t́nh cảm
siêu nhiên. T́nh nghĩa gia đ́nh phải
đứng sau t́nh yêu mến Thiên Chúa. ‘Ghét’ ở
đây phải hiểu theo nghĩa
‘giảm bớt t́nh quyến luyến’. Chúng ta ngạc nhiên
thấy những đám rất đông đi theo
Đức Giêsu trên đường hành đạo của
Người, mà con số những kẻ rời bỏ gia
đ́nh trở nên môn đệ Chúa chẳng được
là bao. Nhưng chúng ta hiểu ra khi thấy Chúa
nói lên những điều Chúa đ̣i hỏi. Không bao giờ chỉ v́ muốn lấy ḷng dân
chúng mà Chúa che giấu những đ̣i hỏi của
Người. Với bất cứ ai,
Chúa có một cung cách quư mến là không đề nghị
một thái độ đồng lơa với yếu hèn, trái
lại Người kêu gọi ḷng hào hiệp của
người ta. Tới ngày đông đảo dân chúng
bỏ Chúa, nộp Chúa cho quân dữ giết, Người không
kết án dân chúng v́ Người muốn
hy sinh mạng sống cho họ. Tới lúc
đó, Chúa sẽ có những môn đệ xứng đáng
với sự đ̣i hỏi của Người, họ
sẽ trở lại trong dân chúng làm chất men trong
bột. Bài đọc hôm nay của thánh Luca cho
thấy Phúc Âm gần gũi đời
sống tới mức nào.
1) Bất chợt Đức Giêsu đến
với con người trong đời sống cụ
thể, trong khung cảnh sinh hoạt gia đ́nh. Chúa đem đến một sự việc
cực kỳ mới lạ. Những t́nh cảm gia
đ́nh sâu đậm là thế, chính đáng là thế, nay
con người thấy c̣n có một điều quá lớn
vượt lên trên t́nh nghĩa gia đ́nh. Do đó, hễ
quyết tâm theo Đức Giêsu th́
cũng quyết tâm mở rộng đời sống
cụ thể đón lấy một thực tại sâu
rộng hơn, hiện thân hơn những liên hệ gia
đ́nh cố hữu. Thánh Phanxicô, đấng thánh tôn
trọng Phúc Âm rất nghiêm chỉnh, nhờ kinh nghiệm
sống theo Phúc Âm của ngài mà thốt ra hai tiếng ‘cha’
và ‘mẹ’ khi ngài nói về Đức Kitô, trong miệng ngài
từ ngữ ‘anh em’ mang nặng t́nh nghĩa đậm đà
vượt xa t́nh huynh đệ thế gian. Tuy không ư
thức rơ rệt, ngài vẫn diễn tả
được cao độ phẩm chất nhân bản
trong đời sống theo khuôn mẫu
Phúc Âm. Phúc Âm vượt lên trên những t́nh
cảm gia đ́nh thông thường nhưng không hủy
bỏ chúng. Có thể nói rằng, mặc
dầu cái khuôn mẫu t́nh cảm thế gian vẫn
được tôn trọng, có những liên hệ gia
đ́nh mới lạ được thiết lập qua
một sự thăng hoa, ở một chiều cao hơn.
Chúng ta có thể thực t́nh nói đến ‘gia
đ́nh trong Đức Kitô’.
2) Đ̣i hỏi của Đức Kitô không có
ǵ là phi nhân. Nghe nói đến ‘thập giá’ phải mang vác,
người ta có thể cho đó là một đ̣i hỏi
quá sức con người. Muốn có một
sự hiểu biết đúng đắn, th́ trong
đầu chúng ta thập giá phải đi liền với
một t́nh yêu. Phải nh́n thập giá
Đức Kitô như một sự tốt lành
thượng đẳng, nếu không chẳng thể
chấp nhận nổi thập giá. Tôi chọn lấy
thập giá của Chúa thay v́ t́nh yêu theo nhân tính tự nhiên
nhất, chính đáng nhất, là bởi v́ thập giá phát
xuất từ một t́nh yêu thượng đẳng, nó
thấm đượm sâu đậm cái điểm nhân tính
nhất trong tôi, đó là sự tự do lựa chọn, là
tâm hồn dâng hiến. Thập giá Đức
Kitô là bằng chứng và cũng là bề nổi t́nh yêu
của Chúa. Thập giá Chúa, tức là hy
sinh của Chúa. Có t́nh yêu nào mà không
cần đến ngôn ngữ của hy sinh? Ở đây, chúng ta chẳng đang đứng
trước một đ̣i hỏi nhân bản sâu đậm
nhất ư?