Mọi
sự
Câu chuyện
được kể lại trong bài Tin mừng hôm nay theo thánh
Luca có thể coi là tấm thảm kịch vẫn xảy ra
trong mối tương quan giữa Thiên Chúa với con
người và giữa con người với nhau. Có
một lúc nào đó trong tiến tŕnh trưởng thành và
tự lập, đứa con chợt thấy ḿnh cần
đ̣i lấy quyền tự do để quyết tách ra
khỏi sự giám hộ của cha mẹ. Con người
cũng đă từng muốn được bộc lộ
tư thế độc lập tự chủ như
vậy trong tương quan với Thiên Chúa. Con người
đă xây dựng tháp
Đối với người cha, lời cầu xin của con là chính đáng, v́ những ǵ ông đă gầy dựng nên như nhà cửa, ruộng vườn và tất cả tài sản vật chất, tinh thần cốt là chỉ dành cho con. Không thể có cách đáp ứng nào khác hơn đối với người cha tốt lành yêu thương con cái đă vui ḷng trao cho con tất cả gia sản của ḿnh. Và đây cũng chính là cách hành xử của Thiên Chúa khi Người đáp ứng vô cùng rộng lượng hào phóng quá sức muôn đời của con người. Mọi diễn tiến có lẽ đă êm xuôi tốt đẹp, đă như không có một chi tiết tai hại xảy ra. Ít ngày sau khi con thứ thu góp tất cả rồi trẩy đi phương xa, ở đó anh ta sống phóng đăng phung phí tài sản của ḿnh.
Vậy, một khi đă rời khỏi nhà cha, rời khỏi t́nh thương của cha, khỏi sự che chở hướng dẫn của cha th́ đứa con dẫu đă lớn khôn, song một mặt nào đó vẫn c̣n là con, vẫn có mối thương t́nh phụ tử ràng buộc “sinh tử bất khả phân ly” tất sẽ phải đương đầu với bao hậu quả không lường được. Tấm thảm kịch bắt đầu ở đây, ở chỗ con người tách ra khỏi quyền năng yêu thương quan pḥng của Thiên Chúa, ở chỗ con người làm ngơ hoặc phủ nhận sự hiện diện của Thiên Chúa trong cuộc đời như nguồn mạch và sự cảm hứng của con người, ở chỗ con người gạt bỏ mọi dấu ấn của luật pháp Thiên Chúa trong bản chất, trong lương tri con người. Chính lúc đó con người phung phí hết mọi gia sản, phung phí tài năng, sức lực, phung phí luôn cả phẩm giá của ḿnh là con người được tác tạo giống dấu ấn của Thiên Chúa.
Tách rời Thiên Chúa,
phủ nhận Thiên Chúa, loại trừ Thiên Chúa rút cuộc
sẽ đẩy con người xuống tận đáy
của mọi thảm hoạ, xuống ngang tầm với
cầm thú. Anh ta ao ước lấy được
những đồ cho heo ăn mà nhét cho
đầy bụng. Sự giác ngộ sám hối của con
người có vẻ muộn màng, nhưng lại là điều
Thiên Chúa chờ đợi và luôn đưa ra sáng kiến
để đón nhận tội nhân cải tà qui chánh. Anh ta c̣n ở đàng xa th́ người cha đă trông
thấy, ông chạnh ḷng thương chạy ra ôm cổ anh
ta và hôn lấy hôn để. Có thể có hoán cải
làm lại cuộc đời, nếu như không có chờ
đợi những ngày mở đường sinh phúc,
mở rộng ṿng tay tha thứ đón
nhận. Đây chính là cốt lơi của ơn
trở về. Nền tảng cảm hứng và
sức mạnh của ơn này chính là t́nh thương và
quyền năng Thiên Chúa, Đấng muốn cứu
vớt tất cả phàm nhân, một khi Người đă tặng
ban cho nhân loại chính Thánh Tử Chí ái của Người.
Tuy nhiên, hệ luỵ của hành vi con người tách rời và phủ nhận quyền năng quan pḥng của Thiên Chúa không phải là không gây tác hại nghiêm trọng trong mối tương quan giữa con người với nhau, nhưng đă có một sự rạn nứt đổ vỡ trong t́nh thương huynh đệ, trong nỗ lực chung sức phục vụ công tŕnh của Thiên Chúa là Cha với tấm ḷng hiếu kính vô vị lợi.
Trái lại, người
con thứ sau khi đă nuốt hết của cải
của người cha nay trở về th́ cha lại
giết bê béo ăn mừng. Thậm chí đáng
buồn hơn nữa c̣n thương mại hoá mối
tương quan giữa Thiên Chúa, lấy lợi vụ
vật chất, lấy công trạng phục dịch dễ
dàng trong nhà cha làm chuẩn mực cho t́nh nghĩa phụ
tử: “Bao nhiêu năm trời con phục vụ cha thế
mà chưa bao giờ cha cho lấy được một con
bê để con ăn mừng với bè bạn”. Ơn hoán
cải thực sự và toàn diện không thể thực hiện,
nếu chỉ có nỗ lực đơn phương
của một nhân loại đă bị thương tật
tội lỗi và không ngừng bị ảnh hưởng
của ác thần khống chế. Nhưng ơn hối
cải ấy chỉ có thể xuất phát từ Thiên Chúa,
từ cội nguồn trắc ẩn, từ ḷng yêu
thương nhân từ luôn rộng mở chờ đón
sự trở về của con người tội lỗi.