Những tặng phẩm là nhũ
hương, mộc dược và vàng ám chỉ thần
tính, nhân tính và vương quyền của Đức Giêsu.
William Sydney Porter,
một nhà văn Mỹ chuyên viết chuyện ngắn
sống vào giữa thế kỷ này. Ông
rất nổi tiếng qua bút hiệu O. Henry của ông.
Ông được độc giả nhớ đặc
biệt là do ông luôn luôn kết thúc các câu chuyện của
ông bằng cách gây ngạc nhiên hứng thú. Một
trong những câu chuyện nổi tiếng của ông
lấy tựa đề từ ư nghĩa của
đại lễ hôm nay. Câu chuyện
đó nhan đề “Món quà của vị đạo sĩ”. Nói về một cặp vợ chồng trẻ tên
Jim và Dela. Họ nghèo tiền của
nhưng rất giàu t́nh thương đối với nhau.
Giáng sinh sắp tới,
Dela tự hỏi phải làm quà Giáng Sinh cho Jim bằng món ǵ
đây. Nàng muốn tặng chàng, nhưng nàng không có
đủ tiền để mua. V́ thế nàng nẩy sinh
một sáng kiến. Nàng có một bộ tóc dài
rất đẹp. Nàng quyết
định cắt ngắn bộ tóc của nàng và đem
bán để mua cho Jim sợi giây đồng hồ.
Hôm áp lễ giáng sinh,
nàng từ phố về, trên tay mang một chiếc hộp
rất đẹp, trong đó có sợi giây đeo
đồng hồ làm bằng vàng, mà nàng vừa đổi bằng
mái tóc của nàng. Bỗng nhiên, Dela chợt cảm thấy
lo lắng nàng tự hỏi Jim rất yêu quí mái tóc dài
của nàng, và nàng tự hỏi không hiểu chàng có buồn
phiền v́ nàng cắt và bán nó đi không. Chỉ
có thời gian mới trả lời nàng thôi.
Dela leo
nốt đợt cầu thang cuối cùng dẫn
đến căn hộ nhỏ của hai đứa nàng. Nàng mở cửa và thấy Jim đang đợi
nàng. Trong tay chàng có một cái
hộp gói lại thật đẹp đựng món quà chàng
mua cho nàng. Khi Jim nh́n thấy mái tóc ngắn
của Dela, chàng bắt đầu rươm rướm
nước mắt. Nhưng chàng không nói
ǵ cả. Chàng cố cầm những
giọt lệ của ḿnh và tặng nàng chiếc hộp.
Khi Dela mở hộp ra, nàng không thể tin vào
mắt ḿnh được. Trong hộp
có một bộ lược rất đẹp để
nàng chải mái tóc thướt tha của nàng. Và khi Jim
mở món quà của ḿnh ra, chàng cũng khó mà tin
được đôi mắt của chàng. Trong
hộp có một sợi giây đồng hồ rất
đẹp dùng cho chiếc đồng hồ bằng vàng
của chàng. Chỉ lúc đó Dela mới
nhận ra rằng Jim đă bán chiếc đồng hồ
bằng vàng để mua cho nàng những cái lược
để nàng chải tóc.
Có
những người nghĩ rằng kết thúc của câu
chuyện tuy gây ngạc nhiên nhưng bi thảm quá. C̣n đa số cho rằng kết thúc như
thế rất đẹp. điều
làm cho kết thúc đó đẹp không phải là những
món quà mà là t́nh yêu được những món quà đó
biểu tượng và nói lên.
***
Câu chuyện đó dẫn chúng ta
trở về với việc mừng kính lễ Hiển
Linh hôm nay, cũng gọi là Lễ Ba Vua (tức 3 nhà
đạo sĩ). Tôi không hiểu rơ tại sao O. Henry lại
đề tựa cho câu chuyện ấy là “Món quà của nhà
Đạo Sĩ”. Có lẽ v́ những món
quà của các đạo sĩ cũng đầy những ư
nghĩa thâm sâu như thế. Chúng ta hăy
suy nghĩ về ư nghĩa của những món quà ấy.
Chúng ta hăy bắt đầu
bằng mộc dược. Thời xưa, người ta dùng
mộc dược để ướp xác người
chết trước khi đem đi mai táng. Chẳng
hạn, vào sáng sớm ngày đầu tuần, các phụ
nữa đă đem mộc dược đến mộ
Chúa Giêsu. V́ mộc dược có tương
quan đến sự chết, nên nó tượng trưng
sự yếu đuối, dễ bị thương
tổn của con người.
V́ thế món quà bằng mộc
dược tượng trưng cho nhân tính của
Đức Giêsu. Nó nói với chúng ta rằng Đức Giêsu cũng
có những yếu đuối, mỏng gịn, dễ bị
thương tổn v́ ngài là người. Cũng
như chúng ta, Ngài cảm nghiệm được toàn
bộ mọi thứ cảm xúc của con người, vui,
buồn, sợ hăi, thất vọng, cô đơn.,…Ngài
cũng không khác ǵ chúng ta, ngoại trừ tội lỗi mà
thôi.
Bây giờ chúng ta nói về nhũ
hương. Ngày
xưa, người ta dùng nhũ hương trong việc
phụng tự tôn giáo hương thơm
và làn khói bay lên trời cao, khiến họ liên tưởng
đến các vị thần linh và thần tính của các
ngài. V́ thế, món quà bằng nhũ
hương tượng trưng cho Thượng Đế
tính của Đức Giêsu. Thánh Phaolô đă nói về
Thượng Đế tính của Ngài trong thư
gởi cho cộng đoàn giáo dân ở Philipphê: “Đức
Giêsu vốn bản tính Thiên Chúa, nhưng Ngài…. Đă
trở nên giống người phàm, và chấp nhận vâng
phục mọi đàng cho đến chết, và chết
trên thập giá. V́ thế Thiên Chúa đă tôn vinh Ngài lên
địa vị cao cả nhất trên trời” (Pl 2,6-9)
Cuối cùng chúng ta nói tới vàng. Ngày xưa, người ta coi vàng
là vua của mọi thứ kim loại. V́ thế, vàng tượng trưng cho đức
vua. Nhà vua là vị thủ lănh ở bên
trên tất cả. Ông vua lư tưởng
th́ lănh đạo bằng t́nh thương. Đối với dân chúng, ông bảo đảm là
ḿnh có chính nghĩa. Ông làm cho người
khác ủng hộ. cộng tác
với ông nhờ chính nghĩa của ḿnh. Đức
Giêsu chính là một vị vua như thế. Ngài lănh đạo bằng t́nh thương. Ngài bảo đảm có chính nghĩa khi thiết
lập Nước Thiên Chúa ở trần gian. Và Ngài thôi thúc mọi người cộng tác
với Ngài trong công việc ấy. Điều
đó dẫn chúng ta đến với sứ điệp
thực tiễn của ngày lễ Hiển Linh hôm nay.
Hiện nay trong nhiều quốc
gia, lễ Hiển Linh được mừng long trọng
hơn lễ Giáng sinh. Sở dĩ như thế là v́ lễ
này mừng việc Đức Giêsu tự tỏ ḿnh ra
với thế giới ngoại giáo. Cũng y như
lễ Giáng Sinh mừng việc Đức Giêsu tự
tỏ ḿnh ra đặc biệt với những
người Do Thái, th́ lễ Hiển Linh mừng việc
Đức Giêsu tự tỏ ḿnh ra đặc biệt
với dân ngoại. V́ thế, lễ này là
“Lễ của Chư Dân”.
Những ǵ được
Đức Giêsu khởi sự trong thời của Ngài th́
cũng phải được chúng ta tiếp tục trong
thời của chúng ta. Nếu Đức Giêsu phải
được rao giảng cho mọi dân mọi
nước, th́ việc rao giảng đó phải
được thực hiện bằng chính những
cố gắng của chúng ta. Chúng ta phải loan báo cho
mọi dân tộc trên thế giới biết “Tin Mừng”
này là Đức Giêsu Con Thiên Chúa, đă mặc lấy xác
thịt và sống giữa chúng ta chúng ta phải nói cho
họ biết rằng Đức Giêsu đă đi vào
lịch sử không phải chỉ để cứu
độ người Do Thái vào thời của Ngài, mà
cứu độ tất cả mọi dân tộc, mọi
quốc gia trong mọi thời đại nữa.
Đức Giêsu đến để lập
Nước Trời tại trần gian, để lập
nên một thế giới mới, thế giới mà trong
đó không c̣n đau khổ, buồn phiền nữa,
thế giới mà trong đó những người nghèo
khổ sẽ t́m được những người
bạn chân t́nh, yêu thương, nơi mà trước đó
họ chỉ t́m thấy những người xa lạ
lạnh nhạt. đó chính là “Tin
Mừng” mà chúng ta phải loan báo cho thế giới. Đó là sứ điệp thực tiễn của
lễ Hiển Linh hôm nay. Đó là một
sứ điệp kêu gọi mỗi người chúng ta
phải hành động.
Tôi xin kết thúc bài giảng hôm
nay bằng bài thơ của một thi sĩ vô danh. Bài thơ này tóm
tắt sứ điệp của lễ Hiển Linh hôm nay
bằng một h́nh ảnh rất sống động.
“Khi bài ca của các thiên thần ngừng bặt,
khi ngôi sao trên bầu trời đă biến mất,
khi các vua chúa và hoàng tử đă ở nhà,
khi các mục đồng cùng đàn súc vật đă
trở về,
th́ công việc Giáng sinh mới bắt đầu
“Để t́m lại những ǵ đă mất,
để hàn gắn những ǵ đă
gẫy đổ,
để người đói
được ăn no,
để tù nhân được giải
phóng,
để các nước xây dựng
lại,
để đem lại hoà b́nh cho mọi
người,
và để hoà nhạc bằng trái tim”.