Cây nho

Ở nước Do Thái, cây nho là một loại cây rất quen thuộc như cây lúa, cây bắp ở Việt Nam. Nghề trồng nho là một trong những nghề chính và là một trong những nông phẩm chính của miền Palestine, là nơi có khí hậu và đất đai rất thích hợp với cây nho. V́ thế, đối với dân Do Thái, vườn nho và cây nho là h́nh ảnh rất lâu đời, được dùng để tượng trưng cho dân tộc, một dân riêng được Thiên Chúa yêu thương, chăm sóc đặc biệt. Chúa Giêsu đă dùng h́nh ảnh quen thuộc này để áp dụng vào Ngài và chúng ta: Ngài là cây nho, chúng ta là cành.

 

Một cây nho th́ gồm rễ, thân, cành và lá. Một cây nho có đẹp là nhờ có hoa lá cành, nếu chỉ có thân không thôi th́ xác xơ, trơ trụi. Dù sao th́ mọi phần trong một cây nho đều cần nhau: cây cần phải có cành, nếu không có cành làm sao mang được hoa trái, và hoa trái cũng cần lá cành để che nắng, che sương và dự trữ nước. Nhưng có một điều chắc chắn là cành phải hoàn toàn cần tới thân, nếu cành cắt ĺa thân nho th́ cành sẽ khô héo và chết.

 

Đó là h́nh ảnh cho chúng ta biết: mỗi người cần phải liên kết với Chúa Giêsu th́ mới sống và sống mạnh. Chúng ta cần tới Chúa để đạt ơn cứu rỗi, chúng ta cần hiệp nhất với Chúa, như Chúa đă nói: “Không có Ta, các ngươi không làm ǵ được”. Thực vậy, chúng ta không thể thành toàn, tự giải thoát, thần hóa con người của ḿnh, nếu không sống trong, sống nhờ và sống với Chúa Giêsu. Yếu tính của con người là luôn vươn lên, t́m về tuyệt đối. Con người có nhiều bậc thang giá trị sống: khi bụng đói, họ chỉ nghĩ tới ăn trước tiên. Khi no bụng, dư dả để giải quyết vấn đề bao tử rồi, họ lại thấy cần cái khác là may mặc. Dư dả về ăn uống và may mặc rồi, họ bắt đầu thấy thiếu những nhu cầu tri thức, nghệ thuật, và tiến đến nhu cầu tâm linh. Con người bấy giờ thấy rằng không thể hài ḷng với cuộc sống hiện tại, không thể chấp nhận bị tiêu tan vô lư theo với cái chết kết thúc cuộc đời, họ muốn vượt khỏi những giới hạn của trần gian, muốn tung vũ trụ này để “du hành” vào một cơi thần thiêng. Thế nhưng con người không thể tự giải phóng ḿnh, phải nhờ Thiên Chúa, nhờ một nhân vật ở cơi thần thiêng. Th́ chính Chúa Giêsu là mầm giống siêu nhiên được Chúa Cha cấy vào sự sống tự nhiên của con người, để họ có khả năng phát triển và trưởng thành vào cuộc sống thần thiêng.

 

Nói rơ hơn, chúng ta phải kết hợp với Chúa Giêsu, là huyết mạch duy nhất để chúng ta thực hiện và hoàn thành ước mơ được vào cuộc sống thần thiêng, phạm vi cứu rỗi, điều này phải hiểu một cách tuyệt đối. Chúng ta lấy vài thí dụ: có bao giờ chúng ta thấy một bóng đèn điện bị cắt đứt với ḍng điện hay bị cúp điện mà c̣n sáng không? Một nhánh sông cắt đứt với con sông cả mà c̣n nước không? Một nhành cây cắt đứt ĺa thân cây mà c̣n sống không? Cũng thế, một khi chúng ta xa ĺa Chúa, tâm hồn chúng ta cũng khô héo, bề ngoài có thể là thành công trên phạm vi danh vọng, tiền tài, được ca tụng, kính nể, nhưng chúng ta đang đi đến chỗ hư hỏng. Trước mặt Thiên Chúa, chúng ta là kẻ chết và chết khô. Vậy chúng ta có thể kết hợp với Chúa cách nào? Bằng những phương thế rất quen thuộc và cụ thể là cầu nguyện, lănh nhận các bí tích, nhất là bí tích Thánh Thể, là bí tích quan trọng và hiệu năng nhất để chúng ta thường xuyên duy tŕ mối tương quan huyết mạch với Chúa Giêsu.

 

Đó là về phía Chúa và chúng ta, tức là giữa thân cây nho và cành nho, c̣n giữa chúng ta với nhau, tức là giữa các cành nho th́ sao? Chúng ta cần cộng tác với nhau, nâng đỡ nhau, kết hiệp với nhau trên con đường cứu rỗi. Ở đời này, bất cứ cái ǵ và phạm vi nào cũng cần cộng tác, ḥa hợp với nhau: một viên thuốc cũng là do phân lượng các chất hợp lại thứ nhiều thứ ít; một bức tranh có đẹp cũng là do các mầu sắc khác nhau dung ḥa nhau; một bản nhạc hay cũng là do các nốt gom lại trầm bổng khác nhau mà thành. Vậy th́ trên đường về nước trời, chúng ta thật sự phải cộng tác với nhau, giúp đỡ nhau, lá lành đùm bọc lá rách bằng đời sống cầu nguyện, đời sống bí tích, đời sống bác ái.

 

Cũng như một thân cây nho chuyển thông sức sống, nhựa sống cho các cành, th́ Chúa Giêsu cũng làm như thế. Cành nho nào không tiếp nhận nhựa sống ấy sẽ cằn cỗi khô héo và rụng gẫy đi. Nhựa sống trong thân cây nho hằng lưu chuyển, không cành nào được giữ riêng lại cho ḿnh mà ngăn cản nhựa sống chuyển sang cho những cành khác. Chúng ta sống với nhau trong một cộng đoàn, một gia đ́nh cũng được ví như thế, được sánh ví như một cây nho. Chúng ta tiếp nhận được sự sống của Chúa, chúng ta phải chuyển thông sự sống của Chúa cho anh em bà con của ḿnh, để tất cả cùng sống tốt đẹp. Chúng ta hăy thử tưởng tượng trong một cây nho, các cành khác chết khô, úa tàn, c̣n lại một cành xanh tươi, th́ hỏi cành đó có ǵ đẹp không? Hay nói khác đi, đời sống mà chỉ một ḿnh ta sung sướng, c̣n anh em ḿnh khổ, bất hạnh, th́ hạnh phúc của ḿnh có thực là hạnh phúc không?

 

Tóm lại, chúng ta là các cành nho, chúng ta cần phải liên hệ, liên kết mật thiết với thân cây nho là Chúa Giêsu để nhận được nhựa sống. Liên hệ và liên kết với Chúa bằng cầu nguyện và lănh nhận các bí tích. Đồng thời chúng ta cũng phải liên hệ và liên kết với nhau. Rất có thể chúng ta sống mà không quan tâm đến mối tương quan giữa ḿnh với anh em. V́ không để ư “ḿnh v́ mọi người và mọi người v́ ḿnh”, nên chúng ta đă sống “ḿnh v́ ḿnh và mọi người v́ ḿnh”, như thế là ích kỷ. Chúng ta cứ thử nh́n chung quanh xem, thật đáng buồn: người ích kỷ nhiều hơn người vị tha. Ai cũng thấy “cái tôi” của ḿnh là lớn hơn cả và coi người khác không ra ǵ. Chính v́ chỗ chúng ta coi người khác không ra ǵ mà chúng ta nghĩ rằng ḿnh sống không cần tới người nào khác, nhưng trên thực tế, trong bất cứ lănh vực nào chúng ta cũng cần đến nhau. Cho nên, dù chúng ta là ai, chúng ta vẫn cần có nhau, giúp đỡ nhau.