PHÁN QUYẾT VỀ CÁC CUỘC HIỆN RA CỦA ĐỨC MẸ TẠI KIBEHO

Tuyên bố của Giám Mục Gikongoro, Rwanda.

Hai mươi năm đă qua từ khi bắt đầu nghiên cứu hồ sơ về các cuộc hiện ra của Đức Trinh Nữ Maria tại Kibeho. Các hiện tượng bất thường này đă bắt đầu vào ngày 28-11-1981, trong một ngôi trường cao đẳng tại Kibeho.

Các cuộc hiện ra ấy đă tiếp tục trong một thời gian dài rất đáng kể. Có nhiều phát biểu đă được các người được cho là thị nhân đă nói ra, và có nhiều sự kiện, ít nhiều huyền nhiệm đă xảy qua nhiều năm. Tuy nhiên, hiện tượng tăng nhanh các người được cho là thị nhân tại miền Kibeho và các nơi khác c̣n lại trong đất nước có thể thực sự làm sai lạc dư luận.

Hai ủy ban nghiên cứu, một gồm các bác sĩ và một gồm những thần học gia, đă nhanh chóng được Đức Giám Mục địa phương chỉ định; hai ủy ban này đă làm việc từ tháng Tư năm 1982.

Ngày 15-08-1988, Đức Giám Mục sở tại đă quyết định chuẩn y việc sùng kính công khai gắn liền với các cuộc hiện ra của Đức Trinh Nữ Maria tại Kibeho. Nhận thức được tính chất hợp lệ của việc sùng kính ấy, Ngài đă thận trọng tách riêng ra hai vấn nạn về tầm quan trọng trên hết đối với tương lai để giải quyết sau này.

- Phải chăng Đức Trinh Nữ Maria và Chúa Giêsu hiện ra tại Kibeho theo sự khẳng định của các người được cho là các thị nhân ?

- Nếu vậy, thị nhân nào, nam hay nữ, đáng tin được theo quan điểm của đa số quần chúng là những người hiện diện trong những ngày ấy bắt đầu nói về các thị nhân và các Sứ Điệp từ Trời ?

Với t́nh trạng tiên tiến trong công tác của ủy ban nghiên cứu hiện nay đă đưa ra các yếu tố hữu hiệu cho phép giới hữu trách có thẩm quyền của Giáo Hội dứt khoát ra tuyên bố về vấn nạn này.

Để kết luận, Đức Giám Mục Augustin Misago thuộc giáo phận Gikongoro, đại diện cho giới thẩm quyền, đă ban hành tuyên bố của Ngài có liên can đến phán quyết có tính chất dứt khoát về các cuộc hiện ra tại Kibeho, Rwanda. Biến cố quan trọng này trong lịch sử Giáo Phận Gikongoro, cũng như trong đời sống Giáo Hội Rwanda, đă diễn ra vào ngày 29-06-2001, ngày lễ Kính các Thánh Phêrô và Phaolô, trong một Thánh Lễ trang trọng được cử hành tại Vương Cung Thánh Đường Gikongoro.

Tất cả hàng Giám Mục Rwanda cùng với Sứ Thần Ṭa Thánh tại Kigali đă hiện diện, cùng với các Linh Mục, Tu Sĩ và giáo dân từ các giáo xứ khác và các cộng đoàn Tu Sĩ thuộc Giáo Phận Gikongoro, cũng như các thành phần nói trên từ những Giáo Phận khác trong khắp đất nước.

Đức Giám Mục Misago, làm chủ tế trong Thánh Lễ, trước hàng cử tọa, đích thân Ngài đă đọc lên Bản Tuyên Bố đă được chờ đợi từ lâu, nhưng v́ thiếu thời gian nên Ngài chỉ đọc các đoạn văn có ư nghĩa nhất. Văn bản dài 23 trang này bao gồm 3 phần (hay 3 chương).

I. Giải thích các sự kiện :

Phần thứ nhất của Bản Tuyên Bố (từ trang 01 đến trang 10) bao gồm sự mô tả ngắn gọn các sự kiện, trong đó Đức Giám Mục tiên vàn đă nêu lên một số điểm có liên quan đến lịch sử, sau đó, Ngài giới thiệu các thành phần của các Sứ Điệp và cuối cùng Ngài cho thấy các cuộc hiện ra tại Kibeho đă sinh sản ra hoa trái như thế nào – hoa trái thơm ngon – bất chấp các giai đoạn đầy khó khăn mà đất nước Rwanda và các quốc gia khác của miền Đại Hồ (Great Lakes) đă sống trong 10 năm vừa qua.

II. Nghiên Cứu và Kết Luận :

Phần thứ hai của Bản Tuyên Bố (từ trang 11 đến trang 19), là trọng tâm của vấn đề. Bắt đầu bằng việc kêu gọi các sáng kiến xúc tiến ḷng tôn sùng Đức Mẹ do Đức Giám Mục Augustin Misago thuộc Giáo Phận Gikongoro đưa ra. Vào năm 1988, vị tiền nhiệm của Ngài đă cho phép được sùng kính công khai tại vị trí những lần hiện ra của Đức Mẹ. Vị tiền nhiệm của Ngài là Đức Giám Mục Jean Baptiste Gahamanyi, hiện nay thuộc Giáo Phận Butare là Giáo Phận được tách ra từ Giáo Phận Kibeho. Sau khi diễn giải các giai đoạn mới đây trong công tác của ủy ban nghiên cứu, Đức Giám Mục đă tuyên bố rằng hồ sơ đă chuẩn bị xong và đă đến giai đoạn đưa ra các kết luận, được tóm tắt trong 16 điểm. Đức Giám Mục đă công bố như sau :

Ba chứng từ xác thực ban đầu về các cuộc hiện ra tại Kibeho :

1. Thật vậy, Đức Trinh Nữ Maria đă hiện ra tại Kibeho vào ngày 28-11-1981 và trong những tháng kế tiếp. Có nhiều lư do để tin hơn là chối bỏ trong các cuộc hiện ra ấy. Chỉ có ba chứng từ ban đầu xứng đáng được cho là có tính chất xác thực; những chứng từ ấy được đưa ra từ các thị nhân Alphonsine Mumereke, Nathalie Mukamazimpaka và Marie Claire Mukangango. Đức Trinh Nữ đă hiện ra với họ dưới danh hiệu "Nyina wa Jambo", có nghĩa là “Mẹ của Ngôi Lời”, đồng nghĩa với "Umubyeyl W'iamna" có nghĩa là “Mẹ Thiên Chúa”, như chính Mẹ đă giải thích.

2. Các lư do khác nhau minh chứng cho sự chọn lựa của Đức Mẹ đối với ba thị nhân đă được công nhận là thị nhân. Những chứng nhân ấy, được gắn liền với các sự kiện lịch sử, là những chứng nhân duy nhất hiện diện trong nhiều tháng, ít nhất đến tháng Sáu năm 1982. Họ là những người đă khiến cho Kibeho nổi tiếng là một nơi được Đức Mẹ hiện ra và là nơi có đông dân chúng h́nh thành nên các cuộc hành hương lũ lượt kéo đến đây. Điều quan trọng hơn là Alphonsine, Nathalie và Marie Claire đă phù hợp một cách thỏa đáng với mọi tiêu chuẩn được Giáo Hội thiết lập về vấn đề các cuộc hiện ra và các mặc khải có tính chất riêng tư. Ngược lại, diễn tiến về các người tiếp theo được cho là thị nhân, đặc biệt là khi các cuộc hiện ra đă chấm dứt, đă phản ánh các t́nh trạng bất an có tính chất đặc thù, đă củng cố cho các mối nghi ngại đang xuất hiện có liên can đến họ và làm ngăn cản các giới thẩm quyền của Giáo Hội đề cử họ với các tín hữu như là các điểm để tham khảo.

3. Trong diễn tiến của các sự kiện các Sứ Điệp, chỉ có các cuộc hiện ra công khai là được đưa vào nghị tŕnh. Công khai có nghĩa là những cuộc hiện ra ấy diễn ra dưới dự hiện diện của những người đứng ra làm chứng khác nhau chứ không phải cần thiết có nghĩa là một đám đông người.

Thời kỳ năng động nhất của các cuộc hiện ra đă chấm dứt với năm 1983. Mọi sự được nói đến hay được thực hiện sau ngày ấy tại Kibeho không mang lại điều ǵ mới mẻ đối với những ǵ đă được biết, từ quan điểm các sứ điệp và các dấu lạ khả tín. Điều ấy cũng hợp lệ đối với Alphonsine là người đă tiếp tục lôi cuốn nhiều người cho đến lúc kết thúc các cuộc hiện ra với cô.

Hai năm đầu tiên các cuộc hiện ra tại Kibeho : (năm 1982 và 1983) đă h́nh thành nên một thời kỳ quyết định cho bất kỳ những ai ao ước được biết đến những ǵ đă xảy ra và những tạo nên một luồng dư luận. Trong thực tế, các sự kiện có ư nghĩa đă được sản sinh ra trong hai năm này. Các sự kiện đă khiến cho Kibeho được người ta biết đến và tạo ra các đoàn người với số đông lũ lượt kéo về đây. Theo lệ thường, trong thời kỳ ấy, các thành phần cơ bản của sứ điệp của Kibeho được truyền đạt, được tóm tắt và chấm dứt các cuộc hiện ra cho phần lớn các thị nhân đầu tiên.

Trong trường hợp của ba thị nhân được nêu danh như ở phần trên, là những người nổi danh ngay thời kỳ đầu tại Kibeho, không có điều ǵ họ nói hay làm trong thời gian các cuộc hiện ra trái ngược lại với đức tin và luân lư Công Giáo. Các sứ điệp của họ đều đúng với Thánh Kinh và Truyền Thống muôn thuở của Giáo Hội.

Các cuộc hiện ra, được cho là Chúa Giêsu đă hiện ra, được báo cáo tại Kibeho bắt đầu vào tháng Bảy năm 1982, đều không được đưa vào nghị tŕnh trong Bản Tuyên Bố này v́ nhiều lư do khác nhau, trước hết bởi v́ những người được cho là thị kiến Chúa Giêsu được biết đến đối với những người hành hương đến Kibeho, đă bộc lộ các trạng thái bất an của cá nhân. Thay v́ quan tâm chú ư đến các thị kiến đầu tiên về Đức Trinh Nữ Maria, “không có một sự phản đối kiên quyết được đưa ra một cách chính xác để chống lại các cuộc hiện ra; các luận cứ có lợi cho các đặc tính siêu nhiên của họ tỏ hiện ra rất nghiêm túc và trải qua nhiều năm chỉ khiến họ trở nên sâu sắc hơn.”

Lợi ích của các cuộc hiện ra đối với việc áp dụng Kinh Thánh vào các biến cố hiện hành

 “Sự công nhận hoặc phủ định tính chất xác thực của một cuộc hiện ra không có ǵ bảo đảm là không thể sai lầm được; nó được căn cứ vào các chứng cứ về khả năng có thể xảy ra hơn là căn cứ trên các cuộc tranh luận cụ thể.” Trong tầm ảnh hưởng của các cuộc hiện ra, sau này không có sự chắc chắn tuyệt đối nào đối với các người đứng ra làm chứng, có lẽ ngoại trừ các thị nhân. Phán quyết dứt khoát về các cuộc hiện ra tại Kibeho nên được làm sáng tỏ theo tinh thần ấy. Sự công nhận các cuộc hiện ra ấy phải được coi là một nhu cầu đức tin. Tuy nhiên, mỗi Kitô Hữu được tự do tin hay không tin.

 “Một cuộc hiện ra được công nhận, sẽ làm mạnh thêm đời sống đức tin và đời sống cầu nguyện, chắc chắn là một sự trợ giúp đầy quyền năng cho các vị Mục Tử, nhưng sứ điệp gắn liền với cuộc hiện ra ấy không phải là một sự mặc khải điều ǵ mới; đúng hơn là một cách để nhớ lại các giáo huấn thông thường của Giáo Hội mà người ta đă quên lăng.”

III. Các hướng dẫn mục vụ :

Linh địa Đức Mẹ Sầu Bi và Sự tôn kính ở nơi công cộng :

Phần thứ ba của Bản Tuyên Bố (từ trang 20 đến trang 23), tập hợp các hướng dẫn mục vụ đă chỉ ra cho các tín hữu đường hướng đạo đức để tuân theo trong văn bản này, nhất là đối với tất cả những ai quan tâm đến việc thực hành tôn kính Đức Mẹ ở nơi công cộng được gắn liền với các cuộc hiện ra ở Kibeho đă được chính thức công nhận. Những điều hướng dẫn thiết thực này nhắc lại phần lớn những điều mà Đức Giám Mục Jean Baptiste Gahamanyi đă nêu lên một cách chính xác trong ba Thư Mục Vụ nổi tiếng của Ngài về các sự kiện tại Kibeho. Đức Giám Mục địa phận Gikongoro đă bổ xung thêm những điều khác nữa, những điều được nhận định là thích hợp trong hoàn cảnh hiện tại.

Thánh Đường Đức Mẹ ở Kibeho được đặt tên là “Đền Thánh Đức Mẹ Sầu Bi”, theo quyết định của Đức Giám Mục trong buổi lễ đặt viên đá đầu tiên vào ngày 28-11-1992, và được nhắc lại trong thông điệp của Ngài vào ngày 15-09-1996 cùng với sự giải thích đầy đủ hơn.

 “Để Kibeho trở thành một chốn hành hương và gặp gỡ cho tất cả những ai đang tim kiếm Chúa Kitô và những ai đến đây để cầu nguyện; là một trung tâm chủ yếu để hoán cải, để chuẩn bị cho các tội nhân nơi thế gian và để ḥa giải; là một điểm gặp gỡ cho ‘tất cả những ai bị ly tán’, cũng như cho những ai khao khát các giá trị của ḷng trắc ẩn và t́nh huynh đệ không biên giới; là một trung tâm chủ yếu nhắc nhở Tin Mừng Thập Giá” (trích từ Bản Tuyên Bố).

Bản Tuyên Bố, tŕnh bày khúc chiết một phán quyết dứt khóat về các cuộc hiện ra tại Kibeho, đă làm sáng tỏ một t́nh trạng trước đấy c̣n mơ hồ đối với nhiều tín hữu trong một thời gian dài, và đối với luồng dư luận công khai, không những ở Kibeho mà c̣n trên toàn đất nước. “Trong rất nhiều các hoạt động kỷ niệm Năm Đại Toàn Xá 2000 và kỷ niệm 100 năm truyền giáo tại Rwanda, Bản Tuyên Bố này tạo ra cái khả năng đáp ứng cho ḷng mong đợi của Cộng Đoàn Dân Chúa và đem lại ḷng nhiệt t́nh cho ḷng sùng kính công khai trong 13 năm qua được công nhận.”

Văn bản đầy đủ đă được in ấn tại Kinyarwanda và tại Pháp, được lưu hành tại văn pḥng các cơ quan thuộc giáo phận Gikongoro.

Gikongoro, ngày 29 tháng 06 năm 2001.

Đức Ông Ignace Mboneyabo, Chưởng Ấn của Giáo Phận.